محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )

54

أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )

را انكار كند كه آن را أصل شمرند ونزد ديگران كسى است كه خلافت بو بكر وعمر را انكار كند ] . 16 ) رافضي نزد شيعه كسى است كه خلافت على را به عقب اندازد . وجز ايشان به كسى گويند كه خلافت عمرين ( بو بكر وعمر ) را نفى كند . و - ) چهار لقب كه يك معنى دارند : 17 ) زعفرانيان 18 ) واقفيان 19 ) شكّاكان 20 ) رستاقيان « 1 » . ه - چهار لقب كه به أهل حديث داده شده است : 21 ) حشويان 22 ) شكّاكان 23 ) ناصبيان 24 ) مجبّران . ز - ) چهار نسبت كه دانشمندان آنها را از يك ديگر باز شناسند : 25 ) أهل حديث ، از شفعوى 26 ) ثوري از حنفي و 27 ) نجارى از جهمي و 28 ) قدرى از معتزلي . بدانكه مذهبهاى مسلمانان از چهار ريشه برخاسته است : شيعه ، خارجيان ، مرجيان ، معتزليان . ريشهء اختلاف ايشان در كشتن عثمان بود ، كه جدايشان كرد وتا برون آمدن مهدى جدا خواهند ماند . مرجىگرى در اينجا سكوت كردن بر مرتكبان كبيره است ، واز أهل رأى وأهل حديث هر دو در آن هستند . معتزله مىگويند : استنباط هر مجتهد در فروع درست است ، وبه اين استدلال كنند كه : روزى ياران پيغمبر در تعيين سمت قبله اختلاف كردند وهر كدام به سويى نماز گزاردند وأو به كساني كه اشتباه كرده بودند دستور اعادهء نماز

--> ( 1 ) گويا مؤلف مقدسي اين چهار لقب را در معنى واقفي ، شكاك يعنى سكوت كننده وخموش مانده وغير قاطع در اظهار نظر فلسفي خلاصه مىكند . وى در چ ع 395 : 2 نيز به سكوت ايشان در مسألهء خلق قرآن أشارت خواهد كرد